Szachy: psychologia i statystyka. Przygotowania do meczu

Listopadowa lista rankingowa nie napawa kibiców pretendenta do tytułu mistrzowskiego Siergieja Karjakina optymizmem. Rosjanin z rankingiem 2772 figuruje na niej na dość dalekim 9. miejscu. Podczas gdy jego rywal, niedościgniony Norweg, od wielu lat plasuje się z rankingiem 2853 na zdecydowanie pierwszym miejscu.

No dobrze, ale jak 81 punktowa różnica w rankingu ELO przekuwa się na prawdopodobieństwo wygrania partii czy meczu? Niektórzy mówią, że rankingi w szachy nie grają, ale prawdopodobieństwo wygrania meczu przez Karjakina przed meczem wynosi 38,6% i w trakcie będzie systematycznie spadać. Za Karjakinem przemawiać może jednak jego zaplecze (czytaj: Rosja) i to, że jako świeżo upieczony tata gra - jak sam przyznał - aby zarobić na rodzinę. Proste motywacje: kraj, rodzina, chwała i pieniądze. O Karjakinie - "człowieku Putina” pisałam już w poprzednim odcinku Okiem WGM.

1.Nf3 d5 2.e3 Nf6 3.c4 e6 4.b3 Be7 5.Bb2 O-O 6.Nc3 c5 7.cxd5 Nxd5 8.Qc2 Nc6 9.h4! b6 10.a3 f5 11.Bb5 Bb7 12.Nxd5 exd5 13.d4 Rc8 14.dxc5 bxc5 15.O-O Bf6 16.Rfd1 Ne7 17.Bxf6 Rxf6 18.g3 Ba6 19.Bxa6 Rxa6 20.Qc3 Rb6 21.Rac1 Qd6 22.Ne5 Rb7 23.Nd3 c4 24.bxc4 Rxc4 25.Qe5 Qxe5 26.Nxe5 Rxc1 27.Rxc1 g6 28.Rc5 Kg7 29.Ra5 Kf6 30.Nd3 Rc7 31.Ra6+ Kg7 32.Nf4 Rd7 33.Kf1 Ng8 34.Ne6+ Kf7 35.Nd4 Ne7 36.Nb5 Nc8 37.a4 Rb7 38.Rc6 Ne7 39.Ra6 Nc8 40.Rc6 Ne7 41.Rd6 Rb6 42.Rd7 a6 43.Nc3 1-0

Za Carlsenem przemawia jego legendarna już siła szachowa. Jego niespotykanie wysoka umiejętność strategicznego myślenia, jego niezłomność i energia... cóż - jest on po prostu genialny i gra niespotykane dotąd szachy. Jak utrzymywać dużą motywację do grania i wygrywania, będąc przez wiele lat niedoścignionym numerem 1 światowych szachów i nie popaść w marazm podczas meczu w NY, taki jak na DME w Reykjaviiku w 2015? Jak podczas meczu w NY nie wypuszczać tak wygranych pozycji, jak ta z partii z Caruaną: “Mistrz Świata też czasem grzeszy przeciw Caissie”? Jak skoncentrować się tylko na grze mając przy tym sporo obowiązków gwiazdy-celebryty?

Zobaczymy co ma do powiedzenia na ten temat najsilniej grająca w szachy kobieta - legendarna Judit Polgar, która w Nowym Jorku po raz pierwszy w życiu wystąpi jako komentatorka. Wspólnie z norweską dziennikarką Kają Snare i specjalnymi zaproszonymi gośćmi, będzie opowiadać o tym, co dzieje się na szachownicy i poza nią.

Na przekór statystyce i dokonaniom Carlsena, arcymistrz Serper uważa jednak, że to Karjakin jest faworytem w tym meczu!

1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nf3 b6 4.g3 Ba6 5.b3 Bb4+ 6.Bd2 Be7 7.Nc3 d5 8.cxd5 exd5 9.Bg2 O-O 10.O-O Re8 11.a3 c5 12.dxc5 bxc5 13.Ne5 Bb7 14.Bf4 Nbd7 15.Nc4 Nb6 16.Na5 Ba6 17.b4 cxb4 18.axb4 Bxb4 19.Nc6 Bxc3 20.Nxd8 Bxe2 21.Qb3 Bxa1 22.Rxa1 Raxd8 23.Rxa7 Nc4 24.h3 Bh5 25.Bg5 Bg6 26.Bxf6 gxf6 27.g4 Kg7 28.Qc3 d4! 29.Qxc4 d3 30.g5 d2 31.gxf6+ Kh8 32.Bf3 Be4 33.Kh2 Bd5 34.Qg4 Rg8 35.Bd1 Rxg4 36.hxg4 h6 1/2-1/2

W bardzo ciekawym artykule Serper opowiada czym jest "Russian school of chess” czyli “rosyjska (być może czytaj: sowiecka) szkoła szachowa” i czym jest "rosyjski charakter”. Opowiada czym jest naprawdę owa "rosyjska szkołą szachowa" i co tak naprawdę czyniło rosyjskich graczy takimi twardymi i niezłomnymi. W byłym ZSRR dominowało przekonanie, że "zwycięzców się nie sądzi”, przegrani zaś nie mają racji i mogą zostać wysłani daleko, a ich kariery złamane. Polecam opowieść Serpera, a w niej też o tym ,jak Tigran Petrosjan często chodząc głodny żartował, że wolał kupić i zjeść Nimzowitcha (książkę) na śniadanie.

Serper zadaje też bardzo ciekawe pytanie - pytanie nierozstrzygnięte, bo jak wiadomo do meczu Fischer-Karpov nie doszło. Co przeważy, genialny indywidualista, czy żelazna dyscyplina “sowieckiej" drużyny?

Rzut oka na szachowe przygotowania przed meczem: źródło:instagram

Zarówno Mamediarov jak i Nakamura słyną z bycia genialnymi taktykami i bardzo dobrymi graczami w blitza. O ile Karjakin zaprosił na prywatny trening swego przyjaciela i sekundanta Mamediarova do Dubaju, to Carlsen zdecydował się na zagranie oficjalnego meczu z Nakamurą.

(Na zdjęciu) Sergey Karjakin z przyjacielem i sekundantem Shakhriyarem Mamedyarovem z Azerbejdżanu.

źródło: Magnus twitter. Magnus Carlsen z wieloletnim trenerem i przyjacielem GM Agdestainem w NY Marschall Chess Club 2016. 1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 Nf6 4.d3 Bc5 5.c3 O-O 6.O-O d6 7.h3 Ne7 8.d4 Bb6 9.Bd3 d5 10.Nxe5 Nxe4 11.Nd2 Nd6 12.Nb3 c6 13.Nc5 Ng6 14.Qh5 Bxc5 15.dxc5 Ne4 16.Bxe4 dxe4 17.Rd1 Qe7 18.Nxg6 hxg6 19.Qg5 Qxg5 20.Bxg5 f6 21.Be3 g5 22.Rd6 Re8 23.Rad1 Be6 24.b3 Kf7 25.R1d4 Bf5 26.a4 Re7 27.g4 Bh7 28.b4 Bg8 29.b5 Rc8 30.Rd7 Re8 31.b6 a6 32.Rc7 Kf8 33.c4 Be6 34.Rxe4 Kf7 35.f4 Rxc7 36.bxc7 Rc8 37.f5 Bd7 38.h4 g6 39.Rd4 Rxc7 40.hxg5 fxg5 41.Bxg5 Be8 42.f6 Kf8 43.Bf4 Rh7 44.Kg2 Bd7 45.Bg5 Be6 46.Rd8+ Kf7 47.Rb8 Bxc4 48.Rxb7+ Kg8 49.Rb8+ Kf7 50.Kg3 Ke6 51.Re8+ Kf7 52.Rc8 Bd5 53.Kf4 Ke6 54.Re8+ Kd7 55.Ra8 Ke6 56.Re8+ Kd7 57.Re3 a5 58.Kg3 Rf7 59.Kf4 Rh7 60.Re1 Kc8 61.Kg3 Rf7 62.Re8+ Kd7 63.Ra8 Kc7 64.Kf4 Rd7 65.Bh4 Kb7 66.Re8 Bf7 67.Re4 Bd5 68.Re3 Bf7 69.Kg5 Ka6 70.Re7 1-0 ]